Hubble odkrył najstarszą galaktykę

17 listopada 2012, 12:08

Dzięki połączeniu możliwości teleskopów Hubble'a i Spitzera oraz wykorzystaniu soczewkowania grawitacyjnego astronomowie odkryli najodleglejszą znaną nam galaktykę, Zespół uczonych pracujących pod kierunkiem Marka Postmana ze Space Telescope Science Institute w Baltimore zauważył galaktykę MACS0647-JD, odległą od Ziemi o 13,3 miliarda lat świetlnych



Nowa symulacja Drogi Mlecznej jest 100 razy bardziej dokładna i 100 razy szybsza niż wcześniej

18 listopada 2025, 12:35

Japońscy naukowcy pracujący pod kierunkiem Keiyi Hirashimy z RIKEN iTHEMS zaprezentowali podczas konferencji superkomputerowej SC'25 przełomową technikę modelowania galaktyk. Po raz pierwszy udało się stworzyć symulację Drogi Mlecznej, która odwzorowuje zachowanie ponad 100 miliardów gwiazd w ciągu 10 tysięcy lat. Stworzony model łączy tradycyjne symulacje fizyczne z technikami sztucznej inteligencji, co pozwoliło uzyskać dokładność i szybkość niedostępną dla wcześniejszych modeli.


Duże zwierzęta są jak układ krwionośny planety

13 sierpnia 2013, 06:43

Najnowsze studium naukowców z Uniwersytetu Oksfordzkiego oraz Princeton University wykazało, że od tysięcy lat duże zwierzęta spełniają funkcję transporterów składników odżywczych dla fauny i flory. Autorzy artykułu z Nature Geoscience posługują się nawet porównaniem do układu krwionośnego.


Kiedy psom zmniejszyły się mózgi?

7 maja 2026, 11:27

Jednym z najbardziej widocznych skutków udomowienia jest zmniejszenie rozmiarów mózgu. Biologia proponuje różne wyjaśnienia przyczyn tego zjawiska. Mówi się o zmniejszonej presji ze strony środowiskowej, zmniejszenie mózgu to również oszczędność energii, być może też mniejszy mózg wiąże się z większą uległością czy łagodnością. Zmniejszenie to widać wyraźnie na przykład u psów, których mózg jest o 20–30 proc. mniejszy niż u wilków.


Ciernik (Gasterosteus aculeatus)

Trzęsienie ziemi wywołało błyskawiczną ewolucję

15 grudnia 2015, 17:07

Ewolucja kojarzy się z bardzo powolnym procesem, jednak w przypadku niewielkiej ryby - ciernika - zmiany ewolucyjne uwidoczniły się w ciągu kilkudziesięciu lat i były odpowiedzią na trzęsienie ziemi na Alasce.


O korzyściach z późniejszej ciąży

13 kwietnia 2016, 12:42

Korzyści z posiadania starszej matki są większe, niż ryzyko związane z narodzinami w późniejszym wieku. Dzieci starszych matek są zdrowsze, wyższe i lepiej wyedukowane niż te, urodzone przez młodsze kobiety. Przyczyną takiego stanu rzeczy jest fakt, że w krajach rozwiniętych z roku na rok poprawia się zarówno stan edukacji, jak i medycyny.


Mitologiczny humor łazienkowy z II w. n.e.

7 listopada 2018, 12:25

W latrynie z Antiochii ad Cragum w Anatolii archeolodzy odkryli 2 mozaiki z II w. n.e. Jedna z nich przedstawia Narcyza zafascynowanego odbiciem swojego fallusa, a druga Ganimedesa, którego przyrodzenie jest czyszczone gąbką przez czaplę.


Na Nowej Zelandii odkryto skamieniałości niewielkiego wymarłego pingwina

13 lipca 2023, 10:29

Przed trzema milionami lat po Nowej Zelandii dreptały niewielkie pingwiny. Z czasem wyginęły, ale obecnie w Australii, Nowej Zelandii i na Tasmanii żyje ich krewniak, najmniejszy pingwin na świecie – pingwin mały – zwany na Nowej Zelandii kororā. Doktor Daniel Thomas i jego zespół z Massey University odkryli nieznany gatunek wymarłego pingwina badając dwie czaszki – osobnika młodego i dorosłego – znalezione na Wyspie Północnej.


3 tys. lat temu ludzie przyczynili się do zniknięcia lasu deszczowego

10 lutego 2012, 11:40

Ponad 3 tys. lat temu w Afryce Środkowej zniknęły duże połacie lasu deszczowego, który został zastąpiony sawannami. Do tej pory zakładano, że powodem była zmiana klimatu, jednak najnowsze badania pokazały, że zaobserwowanych przekształceń nie da się wyjaśnić wyłącznie w ten sposób. Tym, co mogło wspomóc działanie klimatu, była działalność człowieka.


Barwy moa

2 lipca 2009, 08:47

Naukowcy podjęli pierwszą opartą o analizę DNA próbę rekonstrukcji wymarłych ptaków moa. Posłużyli się przy tym bardzo starymi piórami sprzed mniej więcej 2500 lat, odkrytymi w schroniskach skalnych i jaskiniach Nowej Zelandii.


Jubileusz 75-lecia Polskiej Akademii Nauk